Poradnik konsumenta

Poradnik przedstawia niezależną ocenę etyczną firm i produktów (stan na listopad 2002), opracowaną przez brytyjską organizację konsumencką ECRA - The Ethical Consumer Research Association (www.ethicalconsumer.org).
Polska wersja poradnika, której wydawcą jest Polska Zielona Sieć, opiera się na publikacji The Good Shopping Guide, wydanej przez ECRA w roku 2002. Drugie polskie wydanie, którego wersję elektroniczną można pobrać z naszej strony, zostało poprawione i uzupełnione we współpracy ze Stowarzyszeniem Sprawiedliwego Handlu "Trzeci Świat i My" w oparciu o informacje własne i innych organizacji zajmujących się podobną problematyką.

TREŚĆ PORADNIKA

    * Wstęp

Twoje pieniądze kształtują Świat!

    * Konsumenci rządzą światem!

Pieniądze wprawiają świat w ruch. Częścią naszych pieniędzy, pochodzącą z podatków, dysponuje rząd, zdecydowaną większość wydajemy jednak sami, kupując towary i usługi. We współczesnym świecie główną, powszechnie dostępną formą oddziaływania na rzeczywistość są właśnie... zakupy.

    * Realia polskie

Wprawdzie polski konsument może nie znać wielu opisanych tu, mało u nas popularnych marek, jednak wiele rodzimych zakładów i marek jest dziś własnością koncernów międzynarodowych. Podajemy przykłady z branży spożywczej.

    * Czy wiesz, że...

Kilka liczb i faktów.

    * Jak używać Poradnika

Poradnik dostarcza danych niezbędnych do przeprowadzenia oceny etycznej artykułów, które nabywasz podczas codziennych zakupów. Każda grupa produktów jest scharakteryzowana za pomocą tabeli, która pozwala prześledzić kryteria ich oceny.

    * Kryteria oceny

Poradnik ocenia działalność firm pod kątem ich stosunku do zanieczyszczenie środowiska, testów na zwierzętach, praw pracowników, inwestycji w zbrojenia, inżynierii genetycznej i in.

    * Zanim coś kupisz...

...zastanów się, czy dany produkt jest Ci w ogóle potrzebny, zapoznaj się dokładnie z metką, szukaj towarów ze znakami certyfikacji ekologicznej i Sprawiedliwego Handlu, wybierz towar bez opakowania lub w opakowaniu przyjaznym dla środowiska.

    * Zakupy bez śmieci

Dowiedz się, jaki wpływ mają twoje zakupy na zanieczyszczenie środowiska naturalnego.

    * Warunki pracy

Historie z życia i pracy producentów naszych zakupów z krajów Trzeciego Świata.

    * Archipelag Laogai

Nasz rynek zalewają towary chińskie, które są niezwykle tanie. Nic dziwnego - wiele z nich jest produkowanych w warunkach niewolniczych przez więźniów w obozach pracy laogai, które można porównać tylko do obozów hitlerowskich i stalinowskich.

    * Lodówki i zamrażarki

Kupując lodówkę lub zamrażarkę, trzeba pamiętać że ze względu na środowisko najważniejsza jest oszczędność energii elektrycznej. Istotny jest też rodzaj użytego gazu chłodzącego, nieobojętne są szczegóły procesu produkcyjnego oraz polityka wytwórcy.

    * Benzyna

Każdy użytkownik samochodu tankuje benzynę lub olej napędowy. Jednak korzystając z samochodów, niszczymy nieświadomie naturę i przyczyniamy się do nieszczęścia innych. Czy mamy jakiś wybór?

    * Płyny do mycia naczyń

Aby dobrze umyć naczynia, najczęściej wystarczy czysta, ciepła woda. Do naczyń tłustych, zamiast zgubnych dla środowiska produktów przemysłu chemicznego, wybierajmy płyny pochodzenia naturalnego.

    * Perfumy

Zawartość pięknie profilowanych buteleczek jest tylko bliżej nieokreśloną mieszaniną związków chemicznych, lub - jeśli mamy szczęście - olejków eterycznych. Nie zdajemy sobie sprawy, że nad procesem produkcji perfum często unosi się też... zapach śmierci.

    * Odzież

Wielkie firmy odzieżowe poszukują tanich metod produkcji. Jedną z nich jest lokowanie fabryk w krajach Azji i Ameryki Łacińskiej, oferujących "tanią siłę roboczą", co w praktyce oznacza zwykle wyzysk pracowników, a nawet pracę w warunkach niewolniczych.

    * Zabawki

Obecne na naszym rynku zabawki są w większości importowane z Chin, a także z Hong Kongu, Tajwanu, Tajlandii, Indonezji, Korei Południowej i Filipin, czyli z krajów znanych z częstego łamania praw pracowniczych. Kolejny problem to PCV, z którego są produkowane: jest to plastik uciążliwy dla środowiska i - w przypadku połknięcia - groźny również dla dzieci.

    * Napoje gazowane

Nie jest to najzdrowszy przysmak - zawiera zbyt dużo cukru, kwasów czy kofeiny, zmieszanych z domieszkami chemicznymi. Warto się zastanowić nad możliwością zdrowszego wyboru, starając się też unikać opakowań jednorazowych, które zaśmiecają nasze otoczenie.

    * Sok pomarańczowy

Czy soki z pomarańczy i innych owoców tropikalnych są rzeczywiście tak dobre dla naszego zdrowia? A jakie są konsekwencje naszego apetytu na smak tropików dla producentów owoców?

    * Kawa i herbata

W ponad 50 krajach miliony drobnych hodowców kawy i ich rodzin żyje w nędzy i głodzie, ponieważ oferowana im cena spadła w ciągu ostatnich kilku lat o 80%! Zaledwie 3% plantatorów może liczyć na zwrot kosztów. Miliony drobnych rolników tracą ziemię, a zbieracze kawy - pracę. Nie lepiej dzieje się na plantacjach herbaty. Jednocześnie cena kawy w krajach konsumenckich utrzymuje się na wysokim poziomie, a koncerny spożywcze notują rekordowe zyski - kosztem ludzi w ubogich krajach Południa. Walczy z tym ruch Sprawiedliwego Handlu.

    * Banany

Banany są ważnym produktem wielu krajów ubogich, zwłaszcza Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Całe regiony są zależne od wielkich plantacji, stanowiących jedyne miejsce pracy. Panuje tam ogromny wyzysk większości pracowników (także dzieci) oraz niszczenie środowiska.

    * Kakao i czekolada

Każda zjedzona tabliczka czekolady czy baton wywiera wpływ nie tylko na nasze zdrowie, ale także na stan środowiska naturalnego i na sytuację rolników uprawiających kakao, którzy zaopatrują w surowiec wielkie koncerny spożywcze. Mało kto wie, że kakao, podstawowy składnik czekolady, jest w dużej części owocem pracy niewolników, najczęściej dzieci.

    * Sprawiedliwy Handel

Niesprawiedliwym praktykom w handlu światowym przeciwstawia się międzynarodowy ruch alternatywnego handlu, opartego na zasadach etycznych, zwany Sprawiedliwym Handlem (Fairtrade). Jego celem jest pomoc w rozwoju najuboższym producentów z Trzeciego Świata.

    * Znaki ekologiczne

Ekologiczne znaki towarowe pomagają podczas zakupów wybrać towary, które spełniają wybrane kryteria dotyczące ich oddziaływania na środowisko.

    * Adresy, źródła informacji

Adresy organizacji ekologicznych, konsumenckich, ochrony praw człowieka oraz zastaw adresów internetowych.

Chcesz wiedzieć więcej? Pobierz plik PDF:

    * Poradnik bez okładki (603 Kb);