Cywilizacja Majów w południowym Belize skupiała się wokół głównego centrum rytualnego Lubaantun, które rozkwitło głęboko w deszczowej dżungli przed ok. 1000 lat. W świecie handlu Majów uniwersalną jednostką wartości towaru było ziarno kakaowe. Właśnie dlatego, że Lubaantun leży w sercu majskich gór, gdzie rośnie dziko wiele drzew kakaowych, stało się ono centrum gospodarki kakaowej Majów - giełdą świata Majów. Wykopaliska z lat 20-tych XX w. ukazały doniosłość Lubaantun jako głównego centrum handlu kakao, wyniosły też na światło dzienne legendarną, mityczną ...Kryształową Czaszkę, która fascynowała całę pokolenia archeologów.

Rysunek 1. Południowe Belize

Majowie zostali wygnani ze swych gór w latach 50-tych XIX w. przez kolonistów, którzy przywłaszczyli sobie ich ziemię, wycinali lasy i starali się zakładać plantacje. Ich wysiłki skończyły się niepowodzeniem, a miejscowe nazwy, jak Brama Piekieł czy Przeklęty Potok, do dziś świadczą o rozpaczy kolonistów, próbujących podporządkować sobie te surowe góry. Majowie wrócili, odbudowali swoje wsie na swojej ziemi i żyli w zgodzie z rytmem przyrody i pór roku.

W tym czasie Majowie utrzymywali się z samowystarczalnego rolnictwa, a nadwyżki ziaren kakaowych sprzedawali. Jednak na począku lat 90-tych XX w. musieli walczyć z bankructwem, gdyż cena kakao gwałtownie spadła tuż przed zbiorami. Na szczęście pojawiła się firma Green and Black's, działająca w ramach Sprawiedliwego Handlu, gwarantującą minimalną sprawiedliwą cenę w ramach trzyletniej umowy i skupująca całą produkcję ekologiczną. Soil Association corocznie kontroluje gaje kakaowe i doradza przy uprawach ekologicznych.

Czekolada "Złoto Majów" zawiera 70% masy kakaowej bez nadmiernego dodatku masła kakaowego, co gwarantuje bogaty i pełny smak tej czekolady.

Rysunek 2. Owoc kakaowca

"Złoto Majów jest jedyną w swoim rodzaju czekoladą, produkowaną z ziaren kakaowych uzyskiwanych z upraw organicznych. Jesteśmy dumni z tradycji i wynalazków Majów, które ubogaciły cywilizację światową. Czy wiecie, że Majowie jako pierwsi uprawiali fasolę, parykę chili, kakao, awokado i kukurydzę? My jako pierwsi wynaleźliśmy gumę na piłki, które były używane w czasie gry w naszych starożynych świątyniach. Kalendarz Majów jest wciąż najbardziej wykształconym kalendarzem świata. Był tak rozwinięty, że pozwala przewidywać nie tylko ruchy Słońca, Księżyca i planet, ale też gwiazd i galaktyk. Dawni Majowie chętnie patrzyli w przyszłość. Kiedy myślisz o przyszłości, wyda ci się niestosowne brać z przyrody w ciągu swego życia więcej, niż po sobie pozostawisz. Jesteśmy wdzięczni za to szczęście, że stale możemy żyć na roli, którą starannie uprawiali nasi przodkowie przez tysiące lat. Czasem naciski ekonomiczne mogą zawęzić nasze spojrzenie i kusić, by brać z naszej ziemi więcej, niż to możliwe, i kazać za to płacić przyszłym pokoleniom. Złoto Majów pomaga nam chronić nasze środowisko naturalne i tworzyć lepszy świat dla naszych dzieci.

W lasach deszczowych wokół naszych wsi stale rośnie kilka odmian dzikich kakaowców, przodków tych odmian, które uprawiamy dla Green and Black's. Kiedy kupujecie Złoto Majów, stajecie się częścią tej nieprzerwanej tradycji, która sięga aż do początków naszej cywilizacji. Dzikie amerykańskie pieprzowce, rodzące pieprz angielski i "zizbik", orchidea rodząca wanilię, stale rosną w naszym regionie, często obok kakaowców. Dawne obrazy i rzeźby ukazują, że już nasi przodkowie pili gorący pomarańczowy korzenny napój zwany "kukuh". I my go wciąż pijemy i cieszymy się że ten sam smak możecie poznać wy.

Ponad 300 rodzin żyje ze sprzedaż ziarna kakaowego dla Green and Black's. Kakao jest jedną z naszych najważniejszych upraw i wielu członków naszego stowarzyszenia posiada plantacje z ponad stuletnimi drzewami, zasadzonymi jeszcze przez ich pradziadków. Nasze lokalne odmiany kakaowców są znakomicie przystosowane do klimaty gór Majów i choć rodzi mniej owoców, niż liczne nowoczesne odmiany, nie potrzebują oprysków i nawożenia chemicznego, aby były zdrowe i płodne. Rosną w cieniu palm cohunových, mahoni, czerwonych cedrów i innych cennych drzew, która nam zapewniają strawę, drewno, materiał na dachy, dają też schronienie zwierzętom leśnym, jak kinkajou (Potos flavus), gibnut (Agouti paca) czy tukany".

Justino Peck, przewodniczący Toledo Cacao Growers Association, Belize

Notatka

UCIRI - Union of Indigenous Communities of the Isthmus Region, to stowarzyszenie plantatorów kawy, które ma swą siedzibę w Oaxaka w Meksyku południowym. Założone w roku 1984, zrzesza 53 wsie z 3000 członkami. Jest to pierwsza meksykańska grupa, która rozpoczęła współpracę ze Sprawiedliwym Handlem. Jej sukcesy to: miejscowa publiczna linia autobusowa, jedyna szkoła średnia w regionie, ośrodek zdrowia, nowe projekty będące własnością społeczności: warsztat krawiecki, ekologiczna uprawa kawy.