Sprawiedliwy Handel rozwija się na Zachodzie od ponad 40 lat i ma już wielką tradycję. W tę działalność angażują się organizacje kościelne, świeckie organizacje humanitarne i rozwojowe o szerokim profilu działania, a także wyspecjalizowane organizacje działające wyłącznie w dziedzinie Sprawiedliwego Handlu, nierzadko powoływane w formie fundacji przez koalicje organizacji zajmujących się problemami Trzeciego Świata, zarówno kościelnych jak i świeckich.

Wśród organizacji Sprawiedliwego Handlu są np. organizacje producentów, importerów, sprzedawców detalicznych, niezależne organizacje ustalające standardy, monitorujące i oceniające cały proces handlowy, organizacje specjalizujące się w lobbingu politycznym na rzecz uregulowań prawnych na poziomie krajowym i międzynarodowym, które wnosiłyby więcej sprawiedliwości do handlu międzynarodowego, organizacje zajmujące się edukacją, czy wreszcie zrzeszające organizacje zajmujące się Sprawiedliwym Handlem w celu koordynacji ich działalności w skali krajowej i międzynarodowej.

Największe znaczenie w łańcuchu Sprawiedliwego Handlu, prowadzącym od producentów w krajach Południa do konsumentów w krajach Północy, mają zasadniczo cztery rodzaje organizacji:

Organizacje producentów - wytwarzają szeroką gamę produktów rynkowych (produkty spożywcze, jak kawa, kakao, herbata, owoce, przyprawy itd., a także szeroką gamę wyrobów rękodzielniczych, jak wyroby plecionkarskie, szkło, biżuteria, instrumenty muzyczne itp.) i eksportują je do krajów sprzedaży. Producenci znajdują się w samym sercu Sprawiedliwego Handlu.

Organizacje importerów - kupują produkty od organizacji producentów, płacąc im sprawiedliwą cenę, tj. taką, która umożliwia im życie na odpowiednim poziomie. W ich krajach organizacje importowe działają jako hurtownicy lub detaliści (czasami w obu formach).

Organizacje importerów wspierają swych partnerów-producentów na wiele różnych sposobów, doradzając im w dziedzinie rozwijania produktów, pomagając w rozwijaniu umiejętności i szkoleniach w zakresie zarządzania, a także oferując dodatkowe wsparcie w trudnych sytuacjach ekonomicznych i społecznych.

Sieć wyspecjalizowanych sklepów, zwanych "Sklepami Świata" - World Shops (ang.), Weltladen (niem.), organizacje i grupy lokalne, które sprzedają większość produktów na swoich rynkach krajowych.

Sklepy Świata są specjalistycznymi sklepami produktów Sprawiedliwego Handlu. Sprzedają produkty swoim klientom i prowadzą różnorodną działalność informacyjną i edukacyjną. Zapraszają klientów do przyłączenia się do kampanii dotyczących stosunków Północ-Południe i lobbingu decydentów lokalnych i/lub krajowych. Sklepy takie są przeważnie prowadzone przez miejscowe organizacje lub oddane idei pojedyncze osoby. Chociaż Sklepy Świata na ogół organizują swą działalność podobnie jak business, szczycą się tym, że nie są organizacjami nastawionymi na zysk.

W większości Sklepów Świata najwięcej pracy wykonują wolontariusze. W większości krajów Sklepy Świata stworzyły organizacje krajowe dla ułatwienia regularnej współpracy i wymiany informacji. Wiele z tych sklepów jest wspieranych na różne sposoby przez lokalne grupy solidarnościowe.

Wiele organizacji Sprawiedliwego Handlu posługuje się także innymi kanałami sprzedaży, np. duże sklepy komercyjne, sklepy ze zdrową żywnością czy ogólnospożywcze, kawiarnie parafialne, sklepy z pamiątkami, supermarkety, inernet czy katalogi wysyłkowe. Niektóre organizacje są aktywne na rynku cateringu.

Inicjują one albo uczestniczą w kampaniach mających na celu podniesienie świadomości konsumentów na temat problemów między Południem i Północą. P romują Sprawiedliwy Handel jako alternatywę dla niesprawiedliwych praktyk handlu międzynarodowego i prowadzą lobbing na poziomie politycznym. W dziedzinie działalności lobbingowej współpracują z różnymi organizacjami zajmującymi się pokrewnymi tematami - NGDOs (rozwojowymi organizacjami pozarządowymi), organizacjami pomocowymi, ośrodkami edukacyjnymi itp.

Organizacje certyfikacyjne produktów Sprawiedliwego Handlu (głównie spożywczych). Jest to najnowsze osiągnięcie Sprawiedliwego Handlu, zapoczątkowane w 1988 roku. Ich celem jest poszerzenie rynku produktów Sprawiedliwego Handlu poprzez wprowadzenie ich do głównych kanałów sprzedaży, np. do supermarketów. Organizacje certyfikujące proponują potencjalnym importerom komercyjnym: